|
|
 |
 |
 |
 |
Pielgrzymka
i
W roku św. Jakuba Apostoła Prafia Rzymsko – Katolicka pw. Św. Jakuba Ap. W Małujowicach organizuje pielgrzymkę do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela
Wyjazd Piątek 29.01. 2010 roku z Małujowic
Kontakt 0774123270 lub 0661683686 pocz.malujowice@wp.pl
Nowy program nowe ceny
Paryż-Lourdes-Fatima-Monaco
Dzień I 29.01
Wyjazd ok. godz. 14.00.Małujowice. Przejazd nocy do Paryża.
Dzień II 30.01
Przyjazd do Paryża w godzinach popołudniowych. Zwiedzanie: wieża Eiffla, Wzgórz Montmartre Centrum Pompidou,plac królewski, Katedra Notre-Dame rejs statkiem po Sekwanie. . plac zgody,placVendome Przejazd do hotelu. Obiadokolacja Nocleg
Dzień III 31.01
Zwiedzanie Paryża,obiadokolacja nocleg
Dzień IV 01.02
Śniadanie. Zwiedzanie Paryża: Luwr, muzeum impresjonizmu, łuk triumfalny,kościół św. Eustachego. Obiadokolacja.Przejazd nocny do Lourdes.
Dzień V 02.02
Przyjazd do Lourdes. Największego we Francji i jednego z największych na świecie ośrodków kultu maryjnego i celu pielgrzymek (także dla cudownych uzdrowień) odwiedzany rocznie przez 4 mln osób z całego świata. Zakwaterowanie w hotelu. Pobyt w Lourdes- nawiedzenie Bazyliki, Groty Objawień ze źródłem cudownej, uzdrawiającej wody,obiadokolacja Nocleg.
Dzień VI 03.02
Śniadanie. Przejazd przez San Sebastian do SANTIAGO de COMPOSTELA. Nawiedzenie Katedry z grobem św. Jakuba Starszego, Praza do Obradoiro, Pałac arcybiskupi, Hostal dos Reis Catolicos, kościół św. Franciszka. W okresie średniowiecza miasto było jednym z trzech najważniejszych celów pątnictwa chrześcijaństwa. Stare Miasto znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Zakwaterowanie. Obiadokolacja. Nocleg w okolicy Santiago de Compostela.
Dzień VII 04.02
Śniadanie.Przejazd do Fatimy. Zwiedzanie Fatimy. Możliwość uczestniczenia w wieczornej procesji ze świecami.obiadokacja Nocleg .
Dzień VIII 05.02
Śniadanie.. Sanktuarium w Fatimie jest celem wielu pielgrzymek katolickich i ośrodkiem kultu maryjnego. Zwiedzanie dwupoziomowej Bazyliki, podziemnego kościoła Piusa X, Bazyliki Różańca,Możliwość uczestniczenia w drodze krzyżowej. Zwiedzanie domu Franciszka,Hiacynty i Łucji. Obiadokolacja nocleg
Dzień IX 06.02
Śniadanie. Przejazd do Lourdes. Obiadokolacja, nocleg.
Dzień X 07.02
Śniadanie . Przejazd do Avignon, Carcassonne,
Śniadanie. Przejazd do Carcasonne, zwiedzanie przepięknego średniowiecznego miasteczka ze wspaniałym zamkiem i katedrą. Następnie przejazd do Avignon, miejscowości która stanowi żelazny punkt każdej wycieczki na południe Francji: pierwszy na świecie murowany most oraz Pałac Papieży- średniowieczny dowód siły i bogactwa chrześcijańskiego, siedziba 9 papieży- to zabytki, których nie sposób ominąć. Przejazd do hotelu. Obiadokolacja.Nocleg.
Dzień XI 08.02
Śniadanie. Przejazd w kierunku Monako zwiedzanie maleńkiego Księstwa Monaco, zobaczymy Katedrę, Ogrody Książęce i Pałac Grimaldich. W Monte Carlo zobaczymy słynne Casino Grande.Przejazd do Polski.
Dzień XII 09.02
W godzinach nocnych powrót do Polski przez Austrię i Czechy
Cena zawiera:
-przejazd autokarem zachodnim
-zakwaterowanie w hotelach **/*** pokoje 2- 3 os.z łazienkami
-10 śniadań, 11 obiadokolacji (napoje płatne dodatkowo)
-opiekę pilota
-ubezpieczenie KL i NNW
Cena 2490 66 euro
Cena zawiera: -cenę biletów wstępu do zwiedzania obiektów
Ilość miejsc ograniczona.Zasada kolejności zgłoszenia i wpłaty zaliczki
Droga św. Jakuba
[edytuj]
Z Wikipedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Muszla św. Jakuba.
Katedra w Santiago de Compostela - ostateczny cel pielgrzymów
Droga św. Jakuba, nazywana często także po hiszpańsku Camino de Santiago – szlak pielgrzymkowy do katedry w Santiago de Compostela w Galicji w północno-zachodniej Hiszpanii. W katedrze tej, według przekonań pielgrzymów, znajduje się ciało św. Jakuba Większego Apostoła. Nie ma jednej trasy pielgrzymki, a uczestnicy mogą dotrzeć do celu jednym z wielu szlaków.
Droga oznaczona jest muszlą św. Jakuba, która jest także symbolem pielgrzymów, oraz żółtymi strzałkami.
Istniejąca od ponad 1000 lat, Droga św. Jakuba jest jednym z najważniejszych chrześcijańskich szlaków pielgrzymkowych, obok szlaków do Rzymu i Jerozolimy. Według legendy, ciało św. Jakuba zostało przewiezione łodzią do północnej Hiszpanii, gdzie zostało pochowane w miejscu, gdzie dziś istnieje miasto Santiago de Compostela.
Spis treści
[ukryj]
• 1 Historia szlaków pielgrzymkowych
• 2 Nazwa Drogi św. Jakuba w innych językach
• 3 Droga św. Jakuba w Polsce
o 3.1 Dolnośląska Droga św. Jakuba
o 3.2 Wielkopolska Droga św. Jakuba
o 3.3 Historyczny trakt Czechy-Polska
o 3.4 Camino Polaco
o 3.5 Camino del Norte
o 3.6 Via Regia
o 3.7 Małopolska Droga św. Jakuba
• 4 Oznakowanie na polskich Drogach św. Jakuba
• 5 Charakter pielgrzymowania
• 6 Droga św. Jakuba w literaturze i filmie
• 7 Zobacz też
• 8 Przypisy
• 9 Linki zewnętrzne
Historia szlaków pielgrzymkowych [edytuj]
Początki kultu religijnego w Santiago sięgają IX wieku. Przybycie pierwszego udokumentowanego pielgrzyma, francuskiego biskupa Le Puy Godescalco, datuje się na rok 950. Ślady pielgrzymek z IX w. znajdujemy na monetach Karola Wielkiego, jednak największe nasilenie ruchów pielgrzymkowych przypada na wiek XII-XIV. W wieku XII akt papieski uznał Compostelę za trzecie po Jerozolimie i Rzymie miejsce święte chrześcijaństwa. Wówczas Santiago stało się na równi z Rzymem i Jerozolimą jednym z trzech najważniejszych miejsc pielgrzymkowych zachodniej Europy. Pojawia się nowa terminologia - pątnika udającego się do Santiago zaczyna się nazywać peregrino tak jak swą nazwę miał pielgrzym udający się do Rzymu (romero) czy do Jerozolimy (palmero).
Dawniej pielgrzymowanie miało przede wszystkim charakter religijny. W wiekach średnich pielgrzymowano dla umocnienia wiary, odbycia pokuty, spełnienia złożonego ślubowania, by prosić o uzdrowienie lub w celach dziękczynnych. Także wzorce zachowań rycerskich obowiązujące w średniowiecznej Europie nakazywały czczenie miejsc świętych. Ale również miasta i parafie wysyłały pielgrzymów w intencji ważnej dla danej społeczności np. prosząc o koniec suszy, lub jak w przypadku miasta Perpignan w 1842 r. z prośbą o ustąpienie dżumy. W niektórych państwach przestępcom, wyrokiem sądu, nakazywano pielgrzymkę do Santiago. Tradycyjnie drogę rozpoczynano od progu własnego domu. Przez wieki przemierzali ją przedstawiciele wszystkich stanów, w tym wiele znanych postaci (nawet władców): Karol Wielki, św. Franciszek z Asyżu, św. Elżbieta Portugalska, św. Brygida Szwedzka, Izabela Kastylijska, św. Ignacy Loyola, Jan Dantyszek, czy papież Jan XXIII. W XIV wieku, szczytowym okresie popularności trasy, każdego roku przemierzało ten szlak ponad milion osób.
O ogromnej roli pielgrzymek po Camino świadczą słowa Johanna Wolfganga von Goethe, który pisał, iż "drogi św. Jakuba ukształtowały Europę". Po rewolucji francuskiej znaczenie pielgrzymek wyraźnie spadło i dopiero od końca lat 80. XX wieku, szlak znowu zaczął przyciągać coraz większą liczbę pielgrzymów z całego świata.
Papież Jan Paweł II był w Santiago dwukrotnie, raz nawet przeszedł niewielki odcinek Camino Frances. Po wizycie Jana Pawła II w Santiago de Compostela w 1982 r. Rada Europy uznała Drogę św. Jakuba za drogę o szczególnym znaczeniu dla kultury kontynentu i zaapelowała o odtwarzanie i utrzymywanie dawnych szlaków pątniczych. Szlak ten został ogłoszony pierwszym Europejski Szlakiem Kulturowym w październiku 1987 r. oraz wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1993 r.
Apel spotkał się z szerokim odzewem w Europie. Rekonstrukcja Szlaku rozpoczęta w 1986 r. trwa nadal w wielu krajach. Dziś, oprócz Hiszpanii, swoje szlaki (El Camino) – których w średniowieczu było wiele – mają już m.in. Portugalia (Camino Portugues), Francja (Chemin Saint-Jacques) oraz Niemcy, Austria i Szwajcaria (Jakobswege). Najczęściej uczęszczanym szlakiem jest Camino Frances (ok. 750 km), który - wbrew nazwie ("Szlak francuski") - w 98 procentach przebiega po terytorium Hiszpanii. Wędrówkę zaczyna się w Saint-Jean-Pied-de-Port we Francji, po północnej stronie Pirenejów, przechodzi się przez słynny wąwóz Roncesvalles, gdzie w roku 778 zginął legendarny Roland, bohater "Pieśni o Rolandzie", następnie idzie się przez górzystą Nawarrę, krainę Basków, następnie wędruje się przez słynącą z czerwonych win Rioję, przez wyprażone słońcem, kamieniste ścieżki prowincji Burgos, Palencii, León, przez deszczową Galicję, by po kilku tygodniach wędrówki dotrzeć wreszcie do Santiago de Compostela, na plac Obradoiro, przed katedrę, w której, według legendy, znajduje się grób Apostoła.
Niektórzy nie kończą swojej wędrówki w Santiago de Compostela, ale podążają jeszcze kilkadziesiąt kilometrów, czyli trzy dni drogi od Santiago, nad wybrzeże Oceanu Atlantyckiego, do miejscowości Fisterra (łac. finis terrae - "koniec ziemi"), która często błędnie uważana jest za najdalej na zachód wysunięty punkt kontynentalnej Europy (w rzeczywistości dotyczy to przylądka Roca). W starożytności i średniowieczu uważano Fisterra za prawdziwy koniec świata, poza którym ciągnie się już tylko straszne, nieprzebyte morze. Tradycyjnie po dotarciu tutaj palono pokutne, pielgrzymie szaty i obmywano się w wodach oceanu, zostawiając za sobą dotychczasowe grzeszne życie i rozpoczynając z wiarą nowe. Stąd właśnie pochodzi najpowszechniejszy symbol Drogi św. Jakuba - muszla. Docierający nad ocean wędrowcy zabierali muszle jako dowód przebytej drogi. Dziś można je kupić na całej trasie, a najwięcej oczywiście w samym Santiago.
Z historią pielgrzymek do Santiago de Compostela związane jest najprawdopodobniej powstanie znanego kanonu Panie Janie.
Liczba pielgrzymów
Rok Pielgrzymi Rok Pielgrzymi Rok Pielgrzymi Rok Pielgrzymi
1970 68 1980 209 1990 4.918 2000 55.0043
1971 4511 1981 299 1991 7.274 2001 61.418
1972 67 1982 1.8681 1992 9.764 2002 68.952
1973 37 1983 146 1993 99.4361 2003 74.614
1974 108 1984 423 1994 15.863 2004 179.9441
1975 74 1985 690 1995 19.821 2005 93.924
1976 2431 1986 1.801 1996 23.218 2006 100.377
1977 31 1987 2.905 1997 25.179 2007 114.026
1978 13 1988 3.501 1998 30.126 2008 125.133
1979 231 1989 5.7602 1999 154.6131
1) Rok święty - gdy 25 lipca wypada w niedzielę
2) Światowe Dni Młodzieży
3) Europejska stolica kultury
(Źródło: statystyki archiwum katedry w Santiago de Compostela[1])
Nazwa Drogi św. Jakuba w innych językach [edytuj]
Drogi św. Jakuba w Europie
Droga św. Jakuba jest różnie nazywana w różnych językach:
• po hiszpańsku - El Camino de Santiago
• po galicyjsku - O Camiño de Santiago a często także Ruta Xacobea
• po katalońsku - Camí de Sant Jaume de Galícia
• po francusku - Le chemin de Saint Jacques
• po portugalsku - Caminho de Santiago
• po niemiecku - Der Jakobsweg lub bardziej archaicznie der Jakobusweg,
także der Sternenweg
• po angielsku - Way of St. James
• po włosku - Cammino di Santiago
• po czesku - Cesta Svatého Jakuba
• po węgiersku - Szent Jakab-út
• w języku esperanto - Jakoba Vojo lub Vojo de Sankta Jakobo
Droga św. Jakuba w Polsce [edytuj]
W ciągu wieków powstała cała sieć dróg, które wiodły od Morza Bałtyckiego - szlak Camino de Santiago zaczynał się niegdyś w Estonii - przez Polskę, Niemcy, Szwajcarię i Francję aż do Santiago.
Do Composteli wyruszali również rycerze z Polski. W 1404 r. odbył pielgrzymkę rycerz Andrzej Ciołek z Kabat[2]. Znanymi z odbycia pielgrzymki byli też Jerzy i Stanisław Radziwiłłowie, którzy dotarli do grobu Apostoła w 1579; a w 1611 Jakub Sobieski, ojciec króla Jana III Sobieskiego. Polacy najczęściej korzystali ze szlaków lądowych, docierali do dróg niemieckich i dalej do południowo - francuskich. Pielgrzymki z Polski trwały przez całe średniowiecze, do końca XVII wieku, potem ich natężenie zmalało.
W odpowiedzi na apel Rady Europy również w Polsce zaczęto odtwarzać dawne szlaki pątnicze.
Dolnośląska Droga św. Jakuba [edytuj]
Główny artykuł: Dolnośląska Droga św. Jakuba
Muszla św. Jakuba w Jakubowie
Jako pierwszy w Polsce fragment drogi św. Jakuba został odtworzony etap na terenie Dolnego Śląska. Odcinek o długości ok. 160 km został otwarty 24 lipca 2005. Prowadzi on z kolegiaty w Głogowie, przez sanktuarium św. Jakuba Apostoła w Jakubowie do granicy polsko-niemieckiej w Zgorzelcu-Görlitz, gdzie przez Most Staromiejski łączy się z Ekumeniczną Drogą Pątniczą (Ökumenischer Pilgerweg) przez Saksonię i Turyngię.
Wielkopolska Droga św. Jakuba [edytuj]
Główny artykuł: Wielkopolska Droga św. Jakuba
Przedłużeniem Dolnośląskiej Drogi św. Jakuba jest etap w Wielkopolsce rozpoczynający się w Gnieźnie i prowadzący przez Poznań do Głogowa. Odcinek liczący ok. 235 km został otwarty 6 listopada 2006.
Historyczny trakt Czechy-Polska [edytuj]
Odtworzone fragmenty: dolnośląski i wielkopolski wpisują się w historyczny trakt handlowo-pielgrzymkowy północ-południe: z Wielkopolski przez Łużyce do stolicy Czech - Pragi. Szlak ten - jeden z głównych traktów wiodących przez Polskę - wymieniał m.in. Jörg Gail z Norymbergi w roku 1563[3]. Szlakiem tym dotarła do Polski m.in. księżniczka Dobrawa, a także św. Wojciech oraz niemiecki cesarz Otton III w drodze na Zjazd gnieźnieński.
Odtworzenie przebiegu historycznej trasy jest wspólną inicjatywą Polaków, Niemców i Czechów. Dalszy przebieg trasy w Niemczech i Czechach to: Hirschfelde, Żytawę, Chrastavę, Český Dub, Bakov nad Jizerou, Předměřice nad Jizerou do Pragi. Długość tej trasy wynosi prawie 500 km. W stolicy Czech szlak ten włącza się w sieć szlaków europejskich.
Wzdłuż trasy znajdują się liczne budowle sakralne, w tym wiele kościołów św. Jakuba. Na odcinku Gniezno-Głogów-Zgorzelec szlak jest oznakowany białą muszlą z czerwonym krzyżem św. Jakuba (przygotowanie szlaku: Fundacja Wioski Franciszkańskiej oraz Bractwo św. Jakuba Apostoła). Na odcinku Zgorzelec - Praga projekt wspierany jest finansowo i organizacyjnie przez okręg Löbau-Zittau w Niemczech i ma być podobnie oznakowany.
Camino Polaco [edytuj]
Inicjatorem prac nad odtworzeniem dwóch starych szlaków - Camino Polaco i Camino del Norte - jest organizacja pozarządowa – Stowarzyszenie na rzecz Ratowania Zabytków Kultury Europejskiej w Polsce, z siedzibą w Toruniu.
Camino Polaco (Droga Polska) zaczynała się w Ogrodnikach na granicy z Litwą i prowadziła przez Olsztyn i Toruń do Słubic,
na granicy z Niemcami.
Camino del Norte [edytuj]
Camino del Norte (Droga Północna) wiodła od Gdańska do Szczecina. Obie trasy zostaną w przyszłości włączone w sieć szlaków europejskich.
Pierwszy odcinek Drogi Polskiej wiodący z katedry św. Jakuba w Olsztynie do gotyckiego kościoła św. Jakuba w Toruniu, został już opisany i otwarty 25 lipca 2006 roku. Tak jak w całej Europie znakiem szlaku jest muszla św. Jakuba - atrybut patrona Olsztyna i jednocześnie element olsztyńskiej flagi.
Herb Olsztyna
Flaga Olsztyna
Znak drogi na Nowym Rynku w Toruniu
Via Regia [edytuj]
Latem 2006 przygotowany został przez Fundację Wioski Franciszkańskiej pierwszy odcinek szlaku wzdłuż dawnej Via Regia. Porowadził on z Brzegu przez Oławę, Wrocław, Środę Śl., Legnicę, Legnickie Pole, Złotoryję, Lwówek i Lubań do Zgorzelca. Jego kontynuacją w Niemczech jest Ekumeniczna Droga Pątnicza przez Saksonię i Turyngię. W roku 2008 szlak przedłużono o odcinek na terenie Opolszczyzny (Góra Świętej Anny - Opole - Brzeg). Obecnie trwają prace przygotowawcze na Górnym Śląsku i w Małopolsce (Jarosław - Rzeszów - Ropczyce - Tuchów - Lipnica - Brzesko - Kraków - Olkusz - Sławków - Będzin - Piekary Śląskie - Toszek - Góra Świętej Anny).
Małopolska Droga św. Jakuba [edytuj]
Herb Pałecznicy
Od 2007 roku trwają prace nad odtworzeniem dawnego szlaku pielgrzymkowego między Sandomierzem a Krakowem, którego przebieg wyznaczają dawne kościoły pod wezwaniem św. Jakuba Starszego w Sandomierzu, Kotuszowie, Szczaworyżu, Pałecznicy, Niegardowie i Więcławicach. Szlak Sandomierski będzie się w Krakowie łączył z małopolskim odcinkiem drogi Via Regia, a następnie przez Ojców, Olkusz, Sławków, Dąbrowę Górniczą, Piekary Śląskie połączy się z dolnośląskim odcinkiem Via Regia na Górze Świętej Anny. Planowane jest także przygotowanie południowego odcinka szlaku łączącego Kraków z Dolnym Śląskiem, który przebiegać będzie przez Liszki, Sankę, Alwernię, Oświęcim, Pszczynę, Suszec, Żory i Racibórz. 25 lipca 2009 w Parafii p.w. Św. Jakuba w Kotuszowie odbyło się uroczyste otwarcie Drogi z Sandomierza do Krakowa.
Oznakowanie na polskich Drogach św. Jakuba [edytuj]
Polskie Drogi św. Jakuba są oznaczone, tak jak w całej Europie, muszlami św. Jakuba. Występują one jednak w różnych wersjach graficznych:
Oznakowanie Wielkopolskiej i Dolnośląskiej Drogi św. Jakuba
Oznakowanie Drogi Via Regia
Współczesna wersja oznakowania szlaków jakubowych w Europie, pojawi się również na Małopolskiej Drodze św. Jakuba
Charakter pielgrzymowania [edytuj]
W odróżnieniu od znanych w Polsce masowych pielgrzymek pieszych (do Częstochowy czy Kalwarii), Droga św. Jakuba przeznaczona jest dla pątników indywidualnych lub małych grup, bez względu na wyznanie i narodowość, chcących doświadczyć w drodze ciszy i duchowej przemiany. Do ich dyspozycji są nie tylko znajdujące się po drodze kościoły i kaplice, ale także dogodne miejsca noclegowe w schroniskach dla pielgrzymów (refugios) prowadzonych przez lokalne społeczności: parafie, stowarzyszenia, schroniska młodzieżowe czy też przez osoby prywatne w gospodarstwach agroturystycznych.
Droga św. Jakuba w literaturze i filmie [edytuj]
• Powieść brazylijskiego pisarza Paulo Coelho - "Pielgrzym" (Tytuł oryginału w języku portugalskim: O Diário de um Mago) [1987]
• Francuska powieść historyczna: Pierre Barret, Jean-Noël Gurgand "I my pójdziemy na kraniec świata" (Tytuł oryginału francuskiego: Et nous irons au bout du monde) [1979]. Jest to trzecia i ostatnia część cyklu powieści historycznych z okresu wypraw krzyżowych pt. "Turnieje Boże".
• Francuski film "Pieśń o Rolandzie" (Tytuł oryginału francuskiego: La Chanson de Roland, reż. Frank Cassenti) [1978, 110 min.]
• Powieść niemieckiego aktora, komika i pisarza Hape Kerkelinga "Ich binn dann mal weg. Meine Reise auf dem Jakobsweg." Malik Verlag GmbH, München 2006.
• Film francusko-niemiecko-włoski "Droga mleczna" (Tytuł oryginału francuskiego: La Voie lactée, reż. Luis Buñuel [1969, 98 min.]
• Powieść historyczna hiszpańskiej pisarki i dziennikarki Matilde Asensi "Iacobus" (Tytuł oryginału Iacobus) [2000]
• Film dokumentalny "Pielgrzymka do Santiago de Compostela" reż. Bruno Moll, Szwajcaria/Polska 2007, 95 min. Dokument o szwajcarskim nauczycielu teatralnym, który przebył na pieszo drogę ze Szwajcarii do Santiago przez 80 dni.
Zobacz też [edytuj]
• Zakon Santiago
• Via Regia
Przypisy
1. ↑ Años
2. ↑ http://www.ursynow.waw.pl/archiwum/santiago.php
3. ↑ Jörg Gail, Ein neuwes nützliches Raißbüchlin (Nowa pożyteczna książka podróżna), Augsburg 1563
Linki zewnętrzne [edytuj]
Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Droga św. Jakuba
• Camino de Santiago - porady, rejestr pielgrzymów, galerie, szczegółowy opis trasy, przewodniki, forum pielgrzymów, opowiadania, wspomnienia
• Polski Klub Camino de Santiago
• Droga św. Jakuba w Polsce - strona dotycząca Drogi św. Jakuba Gniezno-Głogów-Zgorzelec oraz "Via Regia" (Brzeg-Wrocław-Zgorzelec).
• Droga Św. Jakuba Sandomierz-Kraków - informacje, opis trasy
• Drogi św. Jakuba na wschód i zachód od Odry
[pokaż]
p • d • e
Hiszpańskie obiekty na liście dziedzictwa UNESCO
 Dodane przez Proboszcz
dnia październik 10 2009 13:41:56
0 Komentarzy ~
211 Czytań 
|
 |
 |
 |
 |
|
|
|
|
Komentarze
Brak komentarzy.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
|
|
|
|
|
|
Ogłoszenia 
Menu
